De Schiedammer Online https://deschiedammer.nl/Portals/1/Logo/s-logo.png

Het zijn echte stuntvliegers

Mooie libelles kunnen bijten en steken

Mooie libelles kunnen bijten en steken

SCHIEDAM - In de Schiedamse natuur zijn bijzondere diertjes te vinden. Natuurvorser Ad Bakker besprak op onze website reeds de springspinnen, de giftige pseudoschorpioenen en het nijvere volk van de bijen en de schorpioenvliegen met hun vervaarlijke rode angel. Ad Bakker trok er ditmaal in onze stad op uit om de libellen in beeld te brengen.

door Ad Bakker (tekst en foto's)

De libellen en juffers zijn er weer. Ware luchtacrobaten zijn het, en wie kent ze niet deze jagers van het veld. We onderscheiden de echte libellen (ongelijkvleugeligen) van de juffers (gelijkvleugeligen). Dit keer wil ik wat wetenswaardigheden over de libellen met je delen. De wetenswaardigheden van de juffers wil ik later nog een keer bespreken omdat de verschillen groot zijn.

In Nederland zijn er ruim veertig soorten echte libellen bekend. Sommige komen alleen maar in bepaalde biotopen voor, zoals bij stromend water en beken. Libellen hebben zeer grote ogen die elkaar boven op het hoofd bijna raken. Het vrouwtje zet enkele honderden en bij bepaalde soorten zelfs een paar duizend eitjes af op de rietstengels net boven het water of zelfs gewoon los in het water. Het duurt een paar weken of zelfs een paar maanden afhankelijk van het weer voordat de eitjes uitkomen.

Uit de eitjes komen lelijke roofachtige larven die negen tot zeventien keer moeten vervellen voordat de fraaie libelle eruit kruipt, want verpoppen doen ze niet. De larven leven onder water en soms zelfs ook ingegraven in de grond en vangen daar hun prooien zoals luizen, watertorren, kikkervisjes en zelfs kleine visjes. Bij de laatste vervelling kruipen ze uit hun larvenpak, dit wordt het uitsluipen genoemd.

Als ze eenmaal opgedroogd zijn en hun vleugels opgepompt, gaan ze als libellen op jacht. De insecten waar ze op jagen vangen ze in de vlucht. Dit zijn onder meer muggen, vliegen en zelfs vlinders en als het moet vangen ze ook andere libellen. Het is ongelooflijk knap als je dat observeert, het zijn dan echte stuntvliegers. Ze kunnen zelfs achteruit vliegen maar ook als een helikopter stil blijven hangen. Er zijn maar weinig insecten die dat na kunnen doen. Een zweefvlieg kan dit overigens ook heel goed, maar dat is een van de weinige die dit ook kan.

De libellen vangen hun prooi met hun poten die met haakjes zijn bezet zodat hun prooi niet meer kan ontsnappen. Eenmaal hun prooi gevangen, gaan ze die op hun gemak op een bladloos takje zitten oppeuzelen. Als het moet kunnen ze hun prooi ook gewoon in de vlucht opeten. Een bladloos takje wordt ook als uitkijkpost gebruikt om hun prooi te spotten.

De grote libellen hebben best krachtige kaken die - als je er een zou vangen - direct in je vinger bijt. Als het de eerste keer zou zijn dat je er een vangt met je blote hand, laat je hem van schrik gelijk los, zo hard bijt hij, althans het is meer de schrik en het vreemde gevoel als hij de kaken in je vinger zet. De libelle zal je niet echt verwonden maar je voelt het wel. Alleen de grote keizerlibel kan een lichte verwonding veroorzaken. Overigens kunnen de vrouwtjes wel pijnlijke steken uitdelen met hun legboor, maar normaal gesproken zullen ze dit nooit doen. Maar pak je er een vast, ja dan zou zij kunnen steken. Het is natuurlijk ook beter om deze libellen niet te vangen want hun fragiele vleugels zijn snel beschadigd. Ze kunnen met beschadigde vleugels niet meer goed jagen want dat doen ze nu eenmaal in de vlucht. 

Libellen zijn er in diverse maten. De grootste is zo rond de twaalf centimeter. Ze hebben veelal verschillende mooie felle kleuren. De libellen leven niet zo lang, dit is afhankelijk van de soort en weersomstandigheden, één à twee maanden. Er zijn echter twee uitzonderingen, die kunnen overwinteren. Als zij eenmaal overwinterd hebben, leven deze ook niet lang meer, doordat de vleugels vaak behoorlijk beschadigd zijn. Dat de vleugels in goede conditie verkeren, is nu net het belangrijkste wat voor het vangen van hun prooi noodzakelijk is.

Echt ongelooflijk dat libellen hun prooi - waaronder vliegen - in de vlucht kunnen vangen. Ik kan nog geen huisvlieg met mijn handen vangen...

Als je onze Facebook-pagina  De Schiedammer een Like geeft, help je ons met het door ons gratis verspreiden van nieuws en blijf je ook goed op de hoogte van het natuur- en milieunieuws uit Schiedam. Alvast dank.

Hier lees je mijn vorige column over de schorpioenvlieg. Niet te verwarren met deze giftige beestjes: de pseudo schorpioen.

Waar ik ook blij van word is het nijvere bijenvolk: bij de bijen is het altijd Koninginnedag

Hier lees je een eerdere column: springspinnen in je stad

Groter dieren maar ook wetenswaardig: Nijlganzen broeden op grote hoogte

Foto's: 
Foto 1, vrouwtje van de glazensnijder
Foto 2, larve van libelle
Foto 3, de kop met de ogen en kaken
Foto 4, vuurlibelle
Foto 5, mannetje van de paardenbijter 
Foto 6, de mooie structuur van de vleugels
Foto 7, mannetje van de vuurlibelle
Foto 8, vrouwtje van de vuurlibelle
Foto 9, mannetje van de paardenbijter
Foto 10, de kop van een libelle
 

 

Laat een reactie achter

Door het invullen en verzenden van dit formulier, wordt je naam, e-mailadres, IP-adres en inhoud van je reactie bewaard in de database van ons content management system voor deze website. Alleen je naam en de inhoud van je reactie zijn zichtbaar voor de lezers van de website. De redactie/beheerder van deze website kan je per e-mail naar het door jou opgegeven e-mailadres door middel van een persoonlijk bericht een reactie geven.
Reactie toevoegen

Theme picker

Meest gelezen:

Theme picker