De Schiedammer Online https://deschiedammer.nl/Portals/1/Logo/s-logo.png

Govert Aardsche Janse schrijft er een boek over

Kind zijn in de Tweede Wereldoorlog

Kind zijn in de Tweede Wereldoorlog

SCHIEDAM - Het zal je maar gebeuren, je bent drie-en-een-half jaar oud en er breekt een oorlog uit. Je vader wordt gedwongen in een ander land te gaan werken en je moeder staat er ineens alleen voor en moet in deze moeilijke tijden twee kleine kinderen opvoeden. Het overkwam Govert Janse (1937) en hij schreef er een boek over.

door Louise Melchers

Jaren later, in 2018, laat hij het kind in hem aan het woord en beschrijft hij zijn ervaringen in het boek ‘Ik, kind in de Tweede Wereldoorlog’.  “Het viel niet mee om terug te keren naar mijn vroege jaren. Het lukte me niet mijn verhaal eerder op papier te zetten,” vertelt Govert. “Ik wilde mijn moeder niet beschadigen, maar ik wilde wel het hele verhaal vertellen.” 

Govert vertelt dat er veel veranderde tijdens die jaren. “Ineens was ik niet langer de kleine Goof, maar voelde ik me de kleine vader, die voor zijn moeder en zusje moest zorgen. Ik miste mijn vader enorm en vormde me een beeld van hem dat later niet bleek te kloppen. Zo was mijn vader in mijn beleving erg lang, want als ik zijn overjas, die nog in de linnenkast hing, aantrok, was die in mijn ogen heel erg groot. Ook was hij heel erg sterk, want die overjas was ook erg zwaar. Ik stelde me een sterke, grote man voor en een held, want hij schreef vanuit het kamp dat hij zijn bril kapot had getrapt om niet in de hoogspanningsmasten te hoeven klimmen om ze te repareren. Als hij weer thuis zou komen, en daar twijfelde ik niet aan, dan had hij tientallen medailles, hij zou cadeautjes meebrengen en hij zou alle verloren tijd van ons samen weer in komen halen, het zou perfect worden.”

Die droom kwam echter niet uit. “Tijdens de oorlogsjaren, was ik vrij om te doen wat me goed leek. Ik kon goed in oplossingen denken en kon zo mijn moeder en zusje helpen. Daarnaast had ik een enorm goede engelbewaarder, die ervoor zorgde dat ik in leven bleef. Mijn moeder was een hele zelfstandige vrouw, die op haar jonge leeftijd (ze was begin 20) prima wist te overleven en voor ons kon zorgen. Maar een tijdje na de oorlog kwam mijn vader terug en veranderde ons leven totaal. Tot die tijd zocht ik bijvoorbeeld in half ingestorte huizen naar restjes hout. Nu waarschuwde mijn vader me al als ik maar even op het balkon naar buiten stapte. Mijn moeder had jaren de regie over het huishouden gevoerd en had dat zeer goed gedaan, nu liet ze alle beslissingen weer aan mijn vader over. Daar werd ze niet gelukkig van. Uit onderzoek blijkt dat In de oorlog vooral mensen die een doel voor ogen hadden, overleefden. Mijn moeder had ook een doel voor ogen, maar dat doel viel nu zo goed als weg. Er kwamen nog vier kinderen en over de oorlog werd niet meer gesproken. Maar alle smarten zijn te dragen, wanneer je ze verwerkt in een verhaal of er een verhaal van maakt.”

"Per toeval stuitte ik op twee brieven die mijn vader aan mijn moeder had geschreven in 1944. Mijn vader was bevriend met de Luxemburger, Herr Niederkorn uit het stadje Niederkorn die ook tewerkgesteld was geweest. Vorig jaar ben ik erheen gegaan en heb familieleden van deze meneer ontmoet. Zij gaven me een aantal van zijn brieven en daar bleken ook twee brieven van mijn vader bij te zitten. Hij schreef mijn moeder begin 1944 dat hij ervan uitging dat hij met Kerst weer thuis zou zijn. Dat is niet gelukt en de brief is ook nooit naar mijn moeder verstuurd. Dat maakt mij nog steeds verdrietig.”

Govert vertelt dat hij gelooft dat het aanpassingsvermogen de belangrijkste eigenschap van de mens is. “Zou er vandaag de dag iets gebeuren, dan zouden we ons weer weten aan te passen en te overleven. Iedereen zou dat op zijn eigen manier doen. Mijn strategie om te overleven was om aardig te zijn tegen de mensen. Als je aardig bent hebben ze meer voor je over dan dat je dat niet bent.”

Niet alleen heeft Govert zijn verhaal op schrift gesteld, hij vertelt zijn verhaal ook vaak op scholen of aan scholieren die een werkstuk over de Tweede Wereldoorlog maken. Daarnaast reist hij het land door voor allerlei lezingen, zoals pas nog in Madurodam, waar op 9 april een groot landelijk evenement plaatsvond in het teken van de vrijheid en waar jaarlijks op 4 mei de Nationale Kinderherdenking gehouden wordt. Momenteel is hij in bespreking met een Duitse uitgever voor het uitbrengen van een Duitse vertaling van zijn boek.

‘Ik, kind in de Tweede Wereldoorlog’ is voor 12,50 euro te koop bij het Schiedams Boekhuis, Hoogstraat 106 en bij boekhandel PostScriptum in het Hof van Spaland.

:

1 commentaar(en) op artikel "Kind zijn in de Tweede Wereldoorlog"

Ik ben geboren in 1938 ,heb ook veel herinneringen aan de oorlog

Door: Franny van leeuwen-weeda Op:

Laat een reactie achter

Naam:
E-mailadres:
Reactie:
Reactie toevoegen

Meest gelezen: